Tematy badawcze
Wydział Architektury Politechniki Wrocławskiej jest dynamicznym i zróżnicowanym środowiskiem naukowym, o szerokim profilu badań.
Pracownicy WA prowadzą badania archeologiczne w obszarze basenu Morza Śródziemnego w misjach UW i UAM oraz w Peru. Pracownicy są członkami naukowych organizacji międzynarodowych: AESOP, IFHP,CIB, DoCoMoMo, IASS, ICOMOSi i in. Innowacyjny charakter WA zaznacza się w pracy zespołu, który opatentował system ekranów akustycznych zrealizowany na Autostradowej Obwodnicy Wrocławia i prowadzi obecnie badania nowatorskich przekryć namiotowych i pneumatycznych, jak również systemów parkingów wielopoziomowych.
Na Wydziale powołano do życia Centrum RoSE, a kierująca nim dr inż. arch. M. Baborska-Narożny przeprowadziła w ramach grantu im. Marie Curie dwuletnie badania architektury zrównoważonej w Wielkiej Brytanii.
Wydział Architektury zrezalizował w ciągu kilku ostatnich lat i realizuje obecnie szereg grantów, m.in.: „ArAc Multibook of Architectural Acoustics” w ramach Programu Transfer Innowacji Leonardo da Vinci oraz „System modyfikowalnych prefabrykowanych obiektów parkingów wielopoziomowych – UniParking w technologii bi-concrete” w ramach Projektu „Demonstrator+”, finansowanego przez NCBiR.
O interdyscyplinarnym charakterze badań prowadzonych na WA świadczyć może zróżnicowanie tematyki grantów NCN, realizowanych obecnie: od tematu „Komunikacja społeczna w planowaniu przestrzennym. Próba przedefiniowania roli urbanisty w procesie podejmowania decyzji przestrzennych” po badania: „Początki zamków na Dolnym Śląsku w świetle badań nad chronologią warsztatu budowlanego”, czy też realizowany w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki III : „ Badanie przekształceń konserwatorskich w architekturze opactw cysterskich na Śląsku przy zastosowaniu nowoczesnych technologii cyfrowych”.
Tematyka naukowo-badawcza jednostek organizacyjnych Wydziału Architektury
Katedra Architektury i Sztuk Wizualnych – K01
- Projektowanie zrównoważonego środowiska mieszkaniowego.
- Architektura eksperymentalna XXI wieku.
- Architektura papierowa.
- Prototypowanie i symulacje (doświadczalne i algorytmiczne), projektowanie interdyscyplinarne oraz nowoczesne metody badań nad architekturą historyczną.
- Energetyczność architektury, analiza cyklu życia (LCA), interakcje architektury z użytkownikami oraz światło naturalne w architekturze.
- Regionalizm w Sudetach i zagospodarowanie wsi turystycznych.
- Estetyka, teoria kompozycji, relacje sztuki z architekturą oraz relacje architektury z innymi dziedzinami.
Katedra Architektury Użyteczności Publicznej, Podstaw Projektowania i Kształtowania Środowiska – K02
- Projektowanie i badania obiektów użyteczności publicznej oraz zagadnień urbanistyki i architektury współczesnej, ze szczególnym uwzględnieniem obiektów wielkoskalowych, w tym sal koncertowych, teatrów, hoteli, biur i banków.
- Projektowanie i badania przestrzeni ogólnodostępnych.
- Ograniczanie hałasu i zapewnianie komfortu akustycznego w architekturze i urbanistyce; relacje między architekturą a akustyką.
- Badania w obszarze antropologii architektury.
- Wykonywanie projektów kształtowania krajobrazu z wykorzystaniem rozwiązań opartych na przyrodzie oraz błękitnej i zielonej infrastruktury.
- Wykonywanie opracowań studialno-analitycznych pozwalających wskazać tereny wymagające priorytetowo interwencji projektowych, np. lokalne wyspy ciepła czy obszary podatne na nadmierne przewietrzanie.
- Opracowywanie projektów przestrzeni publicznych miasta, weryfikowanych za pomocą modeli klimatycznych, w celu poprawy lokalnych warunków cieplno-wilgotnościowych, a tym samym ograniczenia ryzyka stresu termicznego użytkowników.
- Pomiary i ocena wpływu rozwiązań projektowych na mikroklimat, a także ich optymalizacja i wariantowanie pod kątem działań łagodzących wpływ zmian klimatu na przestrzeń zurbanizowaną.
- Badania znaczenia światła w budynkach biurowych i obiektach użyteczności publicznej, kształtowanie zdrowego i komfortowego środowiska pracy (well-being) oraz modernizacja i ponowne wykorzystanie budynków w kontekście wyzwań środowiskowych i społecznych.
- Badania środowiska kulturowego i krajobrazu w różnych skalach oraz sporządzanie opracowań badawczych na podstawie kwerend źródłowych, analizy istniejących opracowań i badań terenowych zasobów oraz uwarunkowań środowiska antropogenicznego i przyrodniczego, obejmujące:
- Badania historyczno-architektoniczne wraz ze studium historyczno-konserwatorskim – na potrzeby konserwacji i adaptacji obiektów dawnej architektury.
- Badania historycznych założeń ogrodowych i parkowych wraz ze studium historyczno-konserwatorskim – na potrzeby ochrony, rewaloryzacji i adaptacji historycznych terenów zieleni.
- Badania historyczno-konserwatorskie dawnych założeń rezydencjonalnych wraz z opracowaniem studialnym.
- Badania historycznych zespołów osadniczych wraz ze studium historyczno-urbanistycznym lub historyczno-ruralistycznym – na potrzeby strategii i planów zagospodarowania przestrzennego, w tym planowania form ochrony konserwatorskiej.
- Badania krajobrazu wraz ze studium krajobrazowym, obejmujące ewidencjonowanie zasobów i uwarunkowań, analizy z wnioskami oraz studia standardów i dobrych praktyk – na potrzeby działań ochronnych i planistycznych.
Katedra Historii Architektury, Sztuki i Techniki – K03
- Badania podstawowe, historyczno-architektoniczne i archeologiczne, w tym badania kultur śródziemnomorskich i pozaeuropejskich.
- Historia architektury i urbanistyki od średniowiecza po czasy współczesne, historia wnętrz, mebla, sztuki i techniki, a także estetyka, kulturoznawstwo i teoria architektury, w tym architektury zrównoważonej.
- Ochrona zabytków, w tym zabytków techniki, teoria konserwacji zabytków, rewaloryzacja i rehabilitacja.
- Zaawansowane techniki inwentaryzacji 3D, w tym wykorzystanie sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego i komputerowego wspomagania projektowania.
Laboratorium badawcze afiliowane przy Katedrze: Laboratorium Skanowania i Modelowania 3D prowadzi badania zlecone oraz własną działalność naukowo-badawczą. Opis oferty dla przemysłu można znaleźć tutaj.
Katedra Konserwacji Architektury i Rewaloryzacji Krajobrazu Kulturowego – K04
- Teoria i historia architektury i urbanistyki.
- Teoria i historia kształtowania terenów zieleni.
- Teoria i technologia prac konserwatorskich w odniesieniu do obiektów architektury, zespołów urbanistycznych oraz zabytkowych zespołów ogrodowych i parkowych.
- Rewitalizacja terenów postindustrialnych.
- Badania krajobrazu kulturowego.
- Współczesne tendencje w kształtowaniu terenów zieleni.
- Współczesne metody badań obiektów i zespołów historycznych.
Katedra Projektowania Architektoniczno-Konstrukcyjnego – K05
Zespół Projektowania Architektury Mieszkaniowej
- Zastosowanie rozwiązań prośrodowiskowych i prospołecznych w kształtowaniu architektury struktur mieszkaniowych, usługowych i edukacyjnych.
- Miejskie parki edukacji ekologicznej zintegrowane z architekturą mieszkaniową.
- Bioróżnorodność w miastach jako synergia architektury i natury.
- Zastosowanie rozwiązań ekologii dźwiękowej w kształtowaniu struktur mieszkaniowych.
- Hybrydowe struktury mieszkalno-usługowo-edukacyjne.
- Projektowanie uniwersalne.
- Kształtowanie środowiska dla seniorów.
- Architektura zdrowia i rozwiązania prozdrowotne.
- Modernizacja i przystosowanie budynków realizowanych w technologii wielkopłytowej do nowoczesnych standardów.
Zespół Konstrukcji
- Zastosowanie rozbieralnych kopuł panelowych typu Fullerowskiego jako ukryć cywilnych i wojskowych.
- Wykorzystanie kopuł Fullera wykonanych z paneli warstwowych jako osłon balistycznych.
- Połączenia paneli warstwowych w kopułach sferycznych i sklepieniach.
Zespół Budownictwa
- Budownictwo modułowe – nowoczesne prefabrykacje w budownictwie.
- Nadbudowa istniejących budynków jako element zrównoważonej polityki mieszkaniowej, zrównoważonego rozwoju miast, gospodarki o obiegu zamkniętym w budownictwie oraz zrównoważonego budownictwa.
- Nowoczesne budownictwo drewniane.
Zespół Projektowania Wnętrz
- Ergonomia w architekturze.
- Architektura wnętrz.
- Formy meblarskie i design.
- Projektowanie dla dzieci, seniorów i osób z niepełnosprawnościami.
Zespół Projektowania Obiektów Przemysłowych
- Autonomiczna Wioska Miejska.
- Fabryka, jaka może być – alternatywna wizja fabryki.
- Architektura hybrydowa – zintegrowany zespół mieszkalno-produkcyjno-usługowy o pionowym układzie użytkowania.
- Rewitalizacja obiektów poprzemysłowych.
- Autarkia w architekturze i urbanistyce.
- Kamuflaż w architekturze przemysłowej.
- Problem skali w architekturze i urbanistyce.
- Miasto bezodpadowe.
Laboratorium badawcze afiliowane przy Katedrze: Laboratorium Projektowania Uniwersalnego.
Katedra Urbanistyki i Gospodarki Przestrzennej – K83
Katedra Urbanistyki i Gospodarki Przestrzennej na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej prowadzi interdyscyplinarne badania naukowe oraz prace badawczo-rozwojowe w ramach międzynarodowych i krajowych projektów badawczych, m.in. Horyzont Europa, Driving Urban Transitions, NCBR i NCN. Współpracuje także z jednostkami samorządu terytorialnego i innymi partnerami instytucjonalnymi.
Oferta badawcza Katedry obejmuje następujące obszary związane ze zrównoważonym rozwojem, adaptacją do zmian klimatu, transformacją energetyczną, planowaniem i zarządzaniem przestrzenią, wykorzystaniem narzędzi GIS i modelowania symulacyjnego oraz teorią gospodarki przestrzennej:
- Opracowywanie dokumentów urbanistycznych, planistycznych i strategicznych, w tym analiz przestrzennych, strategii rozwoju lokalnego i ponadlokalnego, dokumentów polityki miejskiej oraz koncepcji zagospodarowania przestrzennego uwzględniających wyzwania społeczne, gospodarcze i klimatyczne.
- Wsparcie eksperckie samorządów i instytucji publicznych w diagnozowaniu i rozwiązywaniu problemów zagospodarowania oraz funkcjonowania obszarów zurbanizowanych, w szczególności w zakresie dostępności usług publicznych, jakości życia, adaptacji klimatycznej i efektywnego gospodarowania przestrzenią (tzw. urbanistyka operacyjna).
- Rozwój i zastosowanie technologii geoinformacyjnych (GIS), teledetekcji oraz zaawansowanych metod analiz przestrzennych, obejmujących tworzenie i integrację baz danych przestrzennych, modelowanie zjawisk społeczno-gospodarczych i środowiskowych, analizy wielokryterialne, modelowanie symulacyjne oraz opracowywanie narzędzi wspomagających procesy planistyczne i decyzyjne.
- Rozwój i wdrażanie innowacyjnych metod partycypacji społecznej i współzarządzania przestrzenią, w tym wykorzystanie narzędzi cyfrowych, systemów informacji przestrzennej oraz wielokanałowych modeli komunikacji i współdecydowania (multi-channel neighbourhood governance).
- Wspieranie zrównoważonego i inteligentnego rozwoju miast, w tym działań na rzecz neutralności klimatycznej oraz wdrażania koncepcji Climate-Neutral and Smart Cities, NetZeroCities i Positive Energy Districts. Obejmuje to rozwój energooszczędnych, elastycznych energetycznie i neutralnych emisyjnie struktur miejskich, wykorzystujących odnawialne źródła energii oraz inteligentne systemy zarządzania energią, m.in. we współpracy z miastami misyjnymi UE i miastami ukraińskimi.
- Badanie odporności miast i obszarów zurbanizowanych na zagrożenia środowiskowe, infrastrukturalne i kryzysowe, w tym zagadnienia bezpieczeństwa przestrzennego, infrastruktury krytycznej, obronności oraz planowania przestrzennego uwzględniającego sytuacje nadzwyczajne i ochronę ludności.
- Kompleksowe zarządzanie obszarami dotkniętymi kryzysami środowiskowymi i klęskami żywiołowymi, w tym ocena zagrożeń, analiza odporności przestrzennej oraz opracowywanie strategii odbudowy i adaptacji do zmian klimatu. Przykładem są opracowania realizowane w latach 2024–2026 na zamówienie i we współpracy z miastem Lądek-Zdrój.
- Analizy systemów transportowych i mobilności miejskiej w kontekście środowiskowym, obejmujące badanie dostępności transportowej, efektywności sieci transportowych, emisji zanieczyszczeń oraz możliwości rozwoju zrównoważonego transportu zbiorowego i multimodalnego z wykorzystaniem technologii GIS i modelowania przestrzennego.
- Wielokryterialne badania rezystancji skalarno-temporalnej układów osadniczych z wykorzystaniem analiz przestrzennych i modelowania symulacyjnego.
- Optymalizacja zarządzania, projektowania i kształtowania miejskich terenów zieleni oraz błękitno-zielonej infrastruktury z wykorzystaniem modelowania agentowego uwzględniającego potrzeby, preferencje i zachowania użytkowników przestrzeni. Katedra współpracuje w tym zakresie m.in. z Zarządem Zieleni Miejskiej we Wrocławiu, z którym prowadzi stałą współpracę od 2024 roku.
- Wspieranie społecznie sprawiedliwej transformacji energetycznej, w tym angażowanie mieszkańców w procesy decyzyjne, przeciwdziałanie ubóstwu energetycznemu oraz uwzględnianie zasad sprawiedliwości energetycznej w polityce miejskiej, m.in. we współpracy z miastem Wrocław.
- Badanie zjawiska miejskiej wyspy ciepła oraz przestrzennego zróżnicowania warunków termicznych w miastach z wykorzystaniem technologii GIS, teledetekcji i modelowania przestrzennego w celu identyfikacji obszarów szczególnie narażonych na stres cieplny oraz opracowywania rozwiązań adaptacyjnych.
